Sau gần 5 năm theo đuổi thủ tục đăng ký nhãn hiệu, Major League Baseball (MLB) vẫn không thể giành quyền bảo hộ độc quyền đối với cụm từ “Play Ball” – câu hô quen thuộc trước mỗi trận đấu bóng chày. Mới đây, Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) đã chính thức từ chối đơn đăng ký, cho rằng cụm từ này chỉ mang tính thông tin thông thường chứ không có chức năng phân biệt nguồn gốc thương mại của hàng hóa.
Vụ việc tiếp tục cho thấy không phải mọi cụm từ nổi tiếng hay gắn liền với một ngành nghề đều có thể được bảo hộ dưới dạng nhãn hiệu. Để được đăng ký, dấu hiệu phải đáp ứng chức năng cốt lõi của nhãn hiệu là giúp người tiêu dùng nhận biết nguồn gốc thương mại của sản phẩm hoặc dịch vụ.
USPTO từ chối đăng ký nhãn hiệu đối với cụm từ “Play Ball”
Ngày 22/1/2022, MLB đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “Play Ball” với mục đích sử dụng trên các sản phẩm như áo thun và nhiều mặt hàng thời trang khác.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau khi nộp đơn, USPTO đã ban hành thông báo từ chối sơ bộ với lý do cụm từ này chỉ mang tính thông tin (“merely informational”). Đến ngày 27/6/2026, cơ quan này tiếp tục đưa ra quyết định cuối cùng giữ nguyên quan điểm và chính thức từ chối đơn đăng ký.
Theo USPTO, “Play Ball” là một cụm từ quen thuộc đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ bởi các bình luận viên, huấn luyện viên, các giải đấu phong trào và nhiều tổ chức bóng chày để báo hiệu thời điểm bắt đầu trận đấu.
Chức năng phân biệt là điều kiện cốt lõi của nhãn hiệu
Theo pháp luật nhãn hiệu Hoa Kỳ, mục đích của nhãn hiệu là giúp người tiêu dùng nhận biết nguồn gốc thương mại của hàng hóa hoặc dịch vụ.
Những dấu hiệu như tên gọi, biểu tượng hoặc khẩu hiệu chỉ có thể được bảo hộ nếu chúng đóng vai trò nhận diện một chủ thể kinh doanh cụ thể. Ngược lại, các cụm từ phổ biến chỉ truyền tải một thông điệp quen thuộc hoặc mang tính mô tả thông thường sẽ không đáp ứng điều kiện bảo hộ.
Trong trường hợp này, USPTO cho rằng người tiêu dùng khi nhìn thấy cụm từ “Play Ball” sẽ hiểu đây đơn thuần là lời hiệu triệu bắt đầu một trận bóng chày chứ không mặc nhiên liên tưởng đến MLB với tư cách là nguồn gốc thương mại của sản phẩm.
MLB vẫn có quyền sử dụng nhưng không được độc quyền
Việc bị từ chối đăng ký không đồng nghĩa với việc MLB bị cấm sử dụng cụm từ “Play Ball” trên các sản phẩm của mình.
Doanh nghiệp vẫn có thể tiếp tục in hoặc sử dụng cụm từ này trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, MLB sẽ không có quyền ngăn cản các tổ chức hoặc doanh nghiệp khác sử dụng cùng cụm từ trên các sản phẩm tương tự nếu việc sử dụng đó không vi phạm các quy định pháp luật khác.
Điều này phản ánh nguyên tắc quan trọng của pháp luật nhãn hiệu: những cụm từ mang tính phổ biến hoặc cần được sử dụng rộng rãi trong đời sống không nên bị một chủ thể độc quyền chiếm hữu.
MLB vẫn có thể kháng cáo nhưng cơ hội không được đánh giá cao
Theo quy định của USPTO, mặc dù đã nhận quyết định cuối cùng, MLB vẫn có quyền kháng cáo trong thời hạn ba tháng.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp từng thành công khi khiếu nại các quyết định từ chối đăng ký nhãn hiệu. Tuy nhiên, trong trường hợp của MLB, nhiều chuyên gia cho rằng khả năng thay đổi kết quả không cao bởi căn cứ từ chối xuất phát từ những nguyên tắc cơ bản của pháp luật nhãn hiệu Hoa Kỳ chứ không phải các vấn đề mang tính kỹ thuật trong quá trình thẩm định.
Việc tiếp tục theo đuổi vụ việc vì vậy có thể chỉ kéo dài thời gian xử lý mà không làm thay đổi đáng kể triển vọng đăng ký.
Không phải mọi cụm từ nổi tiếng đều có thể trở thành nhãn hiệu
Một điểm đáng chú ý là trên thực tế vẫn tồn tại những nhãn hiệu chứa cụm từ “Play Ball”. Tuy nhiên, các trường hợp này thường được sử dụng trong những lĩnh vực hoàn toàn khác với bóng chày.
Ví dụ, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vật liệu xây dựng sân chơi đã được bảo hộ nhãn hiệu “Play Ball” do cụm từ này không mang ý nghĩa mô tả trực tiếp đối với hàng hóa của họ và có khả năng thực hiện chức năng phân biệt nguồn gốc thương mại.
Ngược lại, khi MLB sử dụng “Play Ball” cho các sản phẩm liên quan trực tiếp đến bóng chày, cụm từ này được xem là một thông điệp quen thuộc của môn thể thao thay vì một dấu hiệu nhận diện thương hiệu. Chính sự khác biệt về bối cảnh sử dụng đã dẫn đến kết quả pháp lý khác nhau trong quá trình xem xét đăng ký nhãn hiệu.
