Sáng 21/11/2025, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội khóa XV đã họp phiên toàn thể tại Hội trường để xem xét Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Trí tuệ nhân tạo. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng thay mặt Chính phủ trình bày nội dung Tờ trình, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một khung pháp lý toàn diện nhằm quản lý, khai thác và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền con người (quyền sở hữu trí tuệ) và chủ quyền số.
Theo Tờ trình, dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo gồm 8 chương, 36 điều, quy định các hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống AI tại Việt Nam; xác định quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân có liên quan; và quy định trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động AI. Bộ KH&CN được giao là cơ quan chủ trì soạn thảo, đóng vai trò “trục kết nối” giữa các bộ, ngành, giới chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu, đồng thời tham khảo kinh nghiệm lập pháp quốc tế để xây dựng các quy định phù hợp.
Dự thảo Luật tiếp cận theo hướng quản lý dựa trên rủi ro, phân loại hệ thống AI theo các mức độ khác nhau, kèm theo các yêu cầu về minh bạch, gắn nhãn, giải trình, đánh giá sự phù hợp, quản lý và xử lý sự cố. Một số lĩnh vực đặc thù như quốc phòng, an ninh, tình báo, cơ yếu được tách khỏi phạm vi điều chỉnh của Luật để phù hợp với tính chất bí mật và cơ chế quản lý riêng.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải đánh giá dự thảo Luật bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập cơ chế quản lý thống nhất, đồng bộ, toàn diện và linh hoạt, phù hợp đặc thù AI; thúc đẩy hội nhập, công nhận lẫn nhau về công nghệ, nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu và mở rộng hợp tác quốc tế.
Ủy ban cũng đề nghị Bộ KH&CN tiếp tục rà soát, thể chế hóa các chủ trương phát triển AI vì con người, nâng cao năng suất lao động thông qua ứng dụng AI, đồng thời thúc đẩy hợp tác công-tư trong phát triển hạ tầng dữ liệu, hạ tầng tính toán hiệu năng cao và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Một trong những điểm được lưu ý là phạm vi điều chỉnh của Luật, cần làm rõ ranh giới với các luật liên quan như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Dữ liệu, Luật Công nghiệp công nghệ số để tránh trùng lặp và chồng lấn. Đồng thời, dự thảo cần mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung quy định liên quan đến các chủ thể trung gian, đảm bảo quản lý toàn diện chuỗi giá trị AI và ngăn ngừa rủi ro phát sinh từ các nền tảng, mô hình gốc.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng đề xuất bổ sung các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm nội bộ, bởi các hệ thống AI rủi ro cao, ngay cả khi vận hành trong môi trường nội bộ, vẫn có thể gây ra sự cố kỹ thuật hoặc an ninh mạng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Việc xây dựng một khung pháp lý đồng bộ và toàn diện được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để Việt Nam phát triển AI một cách bền vững, an toàn và hội nhập quốc tế.
