Sau khi tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ tại phòng vé và trên không gian mạng, bộ phim “Sound of Freedom” tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý, lần này không phải vì nội dung hay thông điệp chính trị, mà vì một tranh chấp nhãn hiệu đang hình thành xoay quanh chính tên gọi của tác phẩm. Vụ việc cho thấy ranh giới mong manh giữa quyền tác giả đối với phim điện ảnh và quyền nhãn hiệu đối với nhan đề thương mại, đặc biệt trong bối cảnh một tác phẩm gây tranh cãi và được khai thác trên nhiều nền tảng khác nhau.
Hai đơn đăng ký, một nhan đề và câu hỏi về quyền ưu tiên
Theo dữ liệu từ Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO), DN Marks LLC đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “Sound of Freedom” vào tháng 7/2023, ngay sau khi bộ phim chính thức ra rạp. Phạm vi đăng ký không chỉ dừng ở sản xuất phim, mà còn mở rộng sang tiểu thuyết đồ họa, các hoạt động xuất hiện của người nổi tiếng và nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác. Gần đúng một năm sau, Sound of Freedom Movie LLC mới tiến hành nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trùng tên, với phạm vi hẹp hơn, tập trung vào sản xuất phim.
Sự chênh lệch về thời điểm nộp đơn đặt ra vấn đề về quyền ưu tiên đăng ký. Trong hệ thống nhãn hiệu Hoa Kỳ, thời điểm nộp đơn không phải là yếu tố duy nhất quyết định quyền, nhưng lại đóng vai trò quan trọng khi các bên cùng tuyên bố quyền đối với một dấu hiệu trùng hoặc tương tự. Việc Sound of Freedom Movie LLC nộp đơn muộn hơn, nhưng lại là bên gắn liền trực tiếp với bộ phim, khiến tranh chấp trở nên phức tạp.
DN Marks LLC là ai và chiến lược đăng ký nhãn hiệu rộng
Một điểm đáng chú ý là DN Marks LLC không phải là cái tên xa lạ trong cơ sở dữ liệu nhãn hiệu. Doanh nghiệp này được ghi nhận đang sở hữu hơn 100 nhãn hiệu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có sản xuất và khai thác nội dung giải trí. Việc nộp đơn đăng ký “Sound of Freedom” chỉ vài ngày sau khi phim ra mắt cho thấy khả năng DN Marks LLC đã chủ động nhận diện giá trị thương mại của nhan đề ngay từ giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, việc sở hữu nhiều nhãn hiệu trước đó không đồng nghĩa với quyền hiển nhiên đối với tên gọi của một bộ phim cụ thể. Đặc biệt, khi cả hai đơn đăng ký đều xoay quanh các nội dung liên quan đến nạn buôn người, câu hỏi đặt ra là liệu đây có phải là hai dự án độc lập trùng tên, hay là cuộc cạnh tranh trực tiếp đối với cùng một tài sản sở hữu trí tuệ.
Bối cảnh tranh cãi và những rủi ro pháp lý song hành
Tranh chấp nhãn hiệu không diễn ra trong một môi trường trung tính. Ngay từ khi phát hành, “Sound of Freedom” đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều khi bị cho là khai thác các mô-típ gắn với thuyết âm mưu QAnon. Dù được đón nhận tích cực bởi một bộ phận khán giả, bộ phim cũng đồng thời phải đối mặt với các phân tích chỉ ra rằng câu chuyện “dựa trên sự thật” đã bị cường điệu hóa.
Nhân vật trung tâm của câu chuyện, nhà hoạt động Tim Ballard, sau đó đã bị loại khỏi các tổ chức do chính ông sáng lập, trên cơ sở các cáo buộc nghiêm trọng. Song song với đó, nhiều vụ kiện đã được khởi xướng nhằm vào Ballard và các công ty truyền thông liên quan, với cáo buộc xây dựng hình ảnh mang tính thần thoại hóa. Trong bối cảnh này, tranh chấp nhãn hiệu được xem là một mảnh ghép mới trong chuỗi vấn đề pháp lý ngày càng dày đặc của bộ phim.
Có thể đăng ký nhãn hiệu cho tên một bộ phim hay không?
Về nguyên tắc, pháp luật nhãn hiệu Hoa Kỳ không khuyến khích bảo hộ nhãn hiệu cho nhan đề của một tác phẩm đơn lẻ, bởi tên gọi đó thường không đủ để đóng vai trò chỉ dẫn nguồn gốc thương mại lâu dài. Ngược lại, tên của một loạt phim hoặc một chuỗi tác phẩm thường có khả năng được bảo hộ cao hơn, do được sử dụng lặp lại và gắn với một nguồn cụ thể.
Trong trường hợp này, Sound of Freedom Movie LLC dường như đang hướng tới việc mở rộng khai thác thương hiệu, khi đã xuất hiện các thông tin về khả năng phát triển phần tiếp theo. Tuy nhiên, ngay cả quyền đối với phần tiếp theo này cũng đang là vấn đề gây tranh luận, đặc biệt khi quyền nhãn hiệu đối với nhan đề chưa được xác lập rõ ràng.
Quan hệ giữa quyền tác giả và quyền nhãn hiệu
Một điểm cần phân biệt là quyền tác giả đối với bộ phim và quyền nhãn hiệu đối với tên gọi là hai chế định pháp lý độc lập. Việc Sound of Freedom Movie LLC tuyên bố sở hữu quyền tác giả không tự động đồng nghĩa với việc họ có quyền nhãn hiệu đối với nhan đề. Ngược lại, việc một bên khác nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cũng không cho phép họ khai thác nội dung phim nếu không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Chính sự chồng lấn nhưng không đồng nhất này khiến tranh chấp trở nên phức tạp, đặc biệt khi cả hai bên đều có cơ sở pháp lý nhất định để bảo vệ lập trường của mình.
Những kịch bản có thể xảy ra
Trong giai đoạn tiếp theo, USPTO sẽ xem xét đơn phản đối do Sound of Freedom Movie LLC nộp, đồng thời đánh giá các yếu tố như khả năng gây nhầm lẫn, phạm vi sử dụng và quyền ưu tiên. Không loại trừ khả năng hai bên sẽ phải cung cấp thêm bằng chứng để chứng minh quyền sử dụng thực tế và ý định khai thác thương mại.
Dù kết quả cuối cùng ra sao, vụ việc này cho thấy “Sound of Freedom” đang gặp thách thức pháp lý trên nhiều mặt trận, từ nội dung, cá nhân liên quan cho tới quyền sở hữu trí tuệ. Tranh chấp nhãn hiệu hiện tại không chỉ là câu chuyện về một cái tên, mà còn phản ánh những hệ quả pháp lý đi kèm với một tác phẩm gây ảnh hưởng mạnh mẽ và nhiều tranh cãi trong không gian công cộng.
