Ngày 19/8/2025, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Quyết định số 559/QĐ-SHTT, cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00146 cho sản phẩm chè Lai Châu. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lai Châu được giao là tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý này. Việc bảo hộ bao gồm ba loại sản phẩm chủ lực: chè xanh, chè Ô long và chè Đông phương mỹ nhân.
Chè xanh Lai Châu được chế biến từ búp 1 tôm 2 lá non của giống chè shan cổ thụ, có mùi thơm tự nhiên, vị chát dịu, ngọt hậu, hàm lượng axit glutamic ≥ 5,34 g/100g. Chè Ô long Lai Châu được làm từ giống chè Kim Tuyên, mang hương hoa dành dành mạnh, vị thanh, ngọt nhẹ, hàm lượng axit glutamic ≥ 4,24 g/100g. Đặc biệt, chè Đông phương mỹ nhân Lai Châu – cũng từ giống chè Kim Tuyên – có hương mật ong, mía nướng đặc trưng, vị êm dịu, không chát, hàm lượng axit glutamic ≥ 5,61 g/100g.
Các đặc tính nổi bật này có được nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt của tỉnh Lai Châu. Vùng trồng chè Shan cổ thụ phân bố ở độ cao 1.200 – 2.500 m, với biên độ nhiệt ngày đêm lớn và lượng mưa trung bình năm 2.118 mm, đã giúp nguyên liệu chè tích lũy nhiều axit amin, tạo hương vị độc đáo. Trong khi đó, vùng trồng chè Kim Tuyên ở độ cao 900 – 1.300 m, lượng mưa trung bình năm 2.484 mm, kết hợp biên độ nhiệt ngày đêm thích hợp, góp phần duy trì độ tươi và chất lượng vượt trội cho búp chè.
Bên cạnh lợi thế tự nhiên, kỹ thuật canh tác và phương pháp chế biến truyền thống cũng là yếu tố quan trọng làm nên giá trị đặc thù của sản phẩm. Người dân địa phương có kinh nghiệm lâu đời trong việc chọn lọc nguyên liệu, sao sấy và lên men, nhờ đó giữ được hương vị và chất lượng ổn định, tạo dấu ấn riêng trên thị trường.
Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý không chỉ khẳng định danh tiếng và thương hiệu của chè Lai Châu trên bản đồ nông sản Việt Nam, mà còn mang lại nhiều ý nghĩa kinh tế – xã hội. Đây là cơ sở pháp lý để bảo vệ sản phẩm trước nguy cơ bị giả mạo, đồng thời nâng cao niềm tin của người tiêu dùng trong và ngoài nước. Chỉ dẫn địa lý cũng mở ra cơ hội gia tăng giá trị xuất khẩu, giúp chè Lai Châu tiếp cận các thị trường tiềm năng với mức giá cao hơn, góp phần cải thiện thu nhập cho nông dân.
Ở tầm vĩ mô, việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Lai Châu” còn có tác động tích cực đến phát triển bền vững. Nó khuyến khích duy trì giống chè bản địa quý hiếm, thúc đẩy nông nghiệp xanh, gắn kết sản xuất với bảo tồn môi trường sinh thái vùng cao. Đồng thời, đây cũng là tiền đề để xây dựng chuỗi giá trị nông sản gắn liền với văn hóa, du lịch cộng đồng, góp phần quảng bá hình ảnh Lai Châu ra quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng chú trọng đến việc nâng cao vị thế sản phẩm nông nghiệp trên thị trường toàn cầu, việc chè Lai Châu được cấp Giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý mang ý nghĩa chiến lược. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng của địa phương mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc bảo vệ, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ phục vụ tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế.
