Cuộc thi “Sinh viên sáng tạo và quyền sở hữu trí tuệ” lần thứ VI với chủ đề “Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo” đã diễn ra sôi nổi tại Huế, tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những sân chơi học thuật tiêu biểu dành cho sinh viên yêu thích lĩnh vực sở hữu trí tuệ (SHTT). Chương trình được tổ chức trong khuôn khổ Bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Luật – Đại học Huế và Cục Sở hữu trí tuệ, với sự phối hợp của Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại Đà Nẵng và Công ty Luật Tilleke & Gibbins.
Không chỉ dừng lại ở một cuộc thi kiến thức pháp luật, sự kiện còn phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét của việc đưa các vấn đề về SHTT, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số vào chương trình đào tạo, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao cho nền kinh tế số.
Quy tụ nhiều trường đại học trên cả nước
Năm 2026, cuộc thi thu hút bảy đội thi đại diện cho nhiều trường đại học lớn trên toàn quốc, gồm Trường Đại học Luật – Đại học Huế, Đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh), Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Cần Thơ, Đại học Văn Lang, Đại học Duy Tân và Đại học Đà Nẵng.
Sự tham gia của các đội thi đến từ nhiều vùng miền cho thấy mức độ quan tâm ngày càng lớn của sinh viên đối với lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong bối cảnh AI đang làm thay đổi cách thức sáng tạo, khai thác và bảo vệ tài sản trí tuệ.
Bên cạnh các đội thi, chương trình còn thu hút hơn 450 sinh viên, giảng viên cùng đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức hành nghề luật và doanh nghiệp tham dự, tạo nên diễn đàn trao đổi học thuật sôi nổi giữa giới nghiên cứu, nhà quản lý và thế hệ luật gia tương lai.
Chủ đề AI và chuyển đổi số trở thành trọng tâm
Điểm nổi bật của mùa giải năm nay là việc tập trung vào những vấn đề pháp lý mới phát sinh từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Theo Ban Tổ chức, AI không chỉ tạo ra cơ hội thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn đặt ra hàng loạt câu hỏi pháp lý liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, dữ liệu, phần mềm và trách nhiệm của các chủ thể trên môi trường số.
Thông qua chủ đề này, cuộc thi hướng tới mục tiêu giúp sinh viên tiếp cận những xu hướng pháp luật hiện đại, đồng thời nâng cao khả năng phân tích và giải quyết các tình huống thực tiễn khi công nghệ phát triển nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật.
Nhiều nội dung được đưa vào phần thi xoay quanh việc xác định quyền sở hữu đối với sản phẩm do AI tạo ra, bảo hộ phần mềm, dữ liệu số, khai thác tài sản trí tuệ trên nền tảng số cũng như vai trò của SHTT trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số.
Kết hợp kiến thức pháp lý với kỹ năng thực hành
Khác với hình thức thi lý thuyết truyền thống, cuộc thi được xây dựng gồm ba phần gồm trắc nghiệm kiến thức, thuyết trình và sân khấu hóa.
Các đội thi không chỉ phải nắm chắc quy định pháp luật mà còn cần thể hiện khả năng lập luận, phân tích tình huống, phản biện và truyền tải thông điệp đến công chúng.
Đặc biệt, phần sân khấu hóa tiếp tục là điểm nhấn của chương trình khi nhiều đội đã xây dựng các tình huống gần gũi với thực tiễn, phản ánh những tranh chấp SHTT có thể phát sinh trong môi trường số, từ đó giúp kiến thức pháp luật trở nên dễ tiếp cận hơn đối với sinh viên và khán giả.
Theo đánh giá của Ban Giám khảo, chất lượng chuyên môn của các đội thi năm nay được nâng lên rõ rệt. Nhiều bài trình bày thể hiện khả năng cập nhật nhanh các xu hướng mới của pháp luật quốc tế cũng như sự hiểu biết về các thách thức mà AI đang đặt ra đối với hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Lan tỏa nhận thức về sở hữu trí tuệ trong giới trẻ
Một trong những giá trị lớn nhất của cuộc thi là góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của sở hữu trí tuệ trong hoạt động học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng dựa nhiều hơn vào tri thức và công nghệ, việc hiểu đúng về quyền sở hữu trí tuệ không còn là kiến thức dành riêng cho luật sư hay chuyên gia pháp lý mà trở thành kỹ năng cần thiết đối với sinh viên ở nhiều lĩnh vực.
Thông qua các hoạt động tranh biện và giải quyết tình huống, sinh viên được rèn luyện tư duy pháp lý, khả năng nghiên cứu và kỹ năng làm việc nhóm, đồng thời hình thành ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ ngay từ khi còn trên giảng đường.
Đây cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của Cục Sở hữu trí tuệ trong chiến lược phổ biến kiến thức SHTT đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ – lực lượng sẽ trực tiếp tham gia vào quá trình đổi mới sáng tạo trong tương lai.
Kết quả chung cuộc
Sau nhiều vòng tranh tài, đội DEEP THINKERS của Trường Đại học Luật – Đại học Huế đã xuất sắc giành giải Nhất.
Giải Nhì thuộc về đội BẢN LĨNH UEL của Trường Đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh), trong khi đội NEULAWHAYHO của Trường Kinh tế và Quản lý công (Đại học Kinh tế Quốc dân) giành giải Ba.
Ngoài các giải chính, Ban Tổ chức còn trao nhiều giải thưởng phụ dành cho đội thi được yêu thích nhất, đội có trang phục ấn tượng, đội thi sáng tạo và cá nhân xuất sắc nhất nhằm ghi nhận những nỗ lực của các thí sinh.
Thúc đẩy nguồn nhân lực sở hữu trí tuệ cho nền kinh tế số
Sự thành công của cuộc thi cho thấy nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức chuyên sâu về sở hữu trí tuệ đang ngày càng lớn trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Không chỉ giúp sinh viên tiếp cận những vấn đề pháp lý mới, cuộc thi còn góp phần kết nối giữa cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức hành nghề luật, tạo nền tảng cho việc hình thành hệ sinh thái đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực SHTT.
Trong tương lai, những chương trình học thuật như vậy được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa lý thuyết và thực tiễn, giúp sinh viên sớm tiếp cận các yêu cầu nghề nghiệp, đồng thời góp phần xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
