Nhiều bài đăng quảng cáo trên mạng xã hội gần đây gây tranh cãi khi sử dụng hình ảnh các nghệ sĩ Việt đang trong giai đoạn điều tra, vướng nghi vấn hoặc các vấn đề pháp lý để thu hút sự chú ý. Dù chỉ là vài câu chữ mang tính “đu trend”, cách quảng bá này bị không ít người đánh giá là phản cảm và thiếu tôn trọng quyền hình ảnh cá nhân.
“Mới có nghệ sĩ vướng chuyện nên còn trống phòng.”
Một bài đăng quảng cáo nhà trọ với nội dung tương tự, đi kèm hình ảnh một nghệ sĩ Việt đang gây chú ý trên mạng, đã nhanh chóng lan truyền và tạo ra làn sóng tranh luận. Trong trường hợp khác, một thương hiệu đồ uống cũng tận dụng hình ảnh nghệ sĩ để chơi chữ, đăng tải nội dung quảng bá theo hướng hài hước nhằm tăng tương tác.
Điểm chung của các bài viết này là khai thác sức hút từ người nổi tiếng và các sự việc đang được dư luận quan tâm để kéo lượt xem, bình luận và chia sẻ. Chỉ sau thời gian ngắn đăng tải, nhiều bài đã thu hút hàng nghìn lượt tương tác. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu ứng lan truyền, không ít ý kiến cho rằng kiểu quảng cáo này đang vượt quá giới hạn của sự sáng tạo thông thường.
Nhiều người dùng mạng xã hội nhận xét việc đưa hình ảnh nghệ sĩ đang trong giai đoạn nhạy cảm liên quan đến pháp lý vào nội dung quảng cáo là thiếu tinh tế, đặc biệt khi những thông tin liên quan vẫn chưa có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Một số bình luận cho rằng đây là biểu hiện của “marketing bất chấp”, ưu tiên độ viral hơn yếu tố văn minh và tôn trọng cá nhân.
Ngoài ra, xu hướng sử dụng hình ảnh nghệ sĩ để chế ảnh, ghép nội dung hoặc gán các thông điệp không liên quan nhằm gây cười đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Với nhiều cửa hàng nhỏ hoặc cá nhân kinh doanh online, đây được xem là cách quảng bá nhanh chóng và ít tốn chi phí. Chỉ cần kết hợp yếu tố gây tranh cãi với tên tuổi người nổi tiếng, bài viết có thể dễ dàng tiếp cận lượng lớn người xem.
Tuy nhiên, sự chú ý không đồng nghĩa với việc nội dung phù hợp hay được chấp nhận rộng rãi.
Theo quy định pháp luật Việt Nam, việc tự ý sử dụng hình ảnh của người khác cho mục đích thương mại, quảng cáo hoặc kinh doanh khi chưa được sự đồng ý của chủ thể hình ảnh có thể bị xem là hành vi vi phạm quyền cá nhân. Trong nhiều trường hợp, hành vi này còn có thể xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, quyền đối với hình ảnh và quyền nhân thân được pháp luật bảo hộ.
Đặc biệt, nếu hình ảnh bị sử dụng theo hướng xuyên tạc, xúc phạm, gây hiểu nhầm hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân liên quan, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc nghiêm trọng hơn là trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành. Việc lợi dụng hình ảnh người nổi tiếng để quảng cáo thu lợi, tăng tương tác hoặc dẫn dắt dư luận tiêu cực vì vậy không đơn thuần chỉ là câu chuyện “đu trend” trên mạng xã hội.
Nhiều chuyên gia cũng cho rằng trong môi trường số hiện nay, quyền sở hữu trí tuệ không chỉ giới hạn ở tác phẩm, thương hiệu hay bản quyền nội dung, mà còn gắn liền với giá trị hình ảnh, danh tiếng và khả năng khai thác thương mại của cá nhân, đặc biệt là nghệ sĩ và người của công chúng. Việc sử dụng trái phép những yếu tố này có thể gây thiệt hại cả về vật chất lẫn uy tín.
Thực tế cho thấy người dùng mạng hiện không còn quá dễ dãi với các hình thức quảng cáo “viral bằng mọi giá”. Những nội dung sáng tạo, thông minh vẫn có thể nhận được sự ủng hộ, nhưng các bài đăng bị xem là lợi dụng hình ảnh nghệ sĩ để câu tương tác thường vấp phải nhiều chỉ trích. Với nhiều người, nghệ sĩ không nên bị biến thành “công cụ miễn phí” cho các chiến dịch quảng bá thiếu kiểm soát.
Đáng chú ý, nhiều ý kiến phản đối không xuất phát từ người hâm mộ nghệ sĩ mà đến từ chính những người dùng bình thường. Điều này phần nào phản ánh sự thay đổi trong nhận thức của công chúng về quyền hình ảnh, quyền riêng tư cũng như văn hóa ứng xử trên không gian mạng.
Mạng xã hội mang lại cơ hội quảng bá rộng mở cho cá nhân và doanh nghiệp nhỏ, nhưng đi cùng với đó là trách nhiệm đối với nội dung được đăng tải. Một bài viết có thể tạo hiệu ứng mạnh trong ngắn hạn, nhưng cũng có thể khiến thương hiệu mất thiện cảm nếu bị đánh giá là phản cảm hoặc thiếu tôn trọng người khác.
Trong bối cảnh cuộc đua tạo nội dung ngày càng cạnh tranh, nhiều ý kiến cho rằng điều cần thiết không chỉ là khả năng “bắt trend”, mà còn là sự cân nhắc về giới hạn đạo đức và trách nhiệm khi sử dụng hình ảnh của người khác để phục vụ mục đích truyền thông.
