Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, công nghệ chỉ là điều kiện cần, trong khi đổi mới vận hành và thể chế mới là điều kiện đủ để tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững. Để đạt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng vai trò động lực trung tâm.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh rằng Việt Nam muốn đạt tăng trưởng hai con số thì phải từ bỏ mô hình tăng trưởng cũ dựa vào lao động giá rẻ và vốn đầu tư, thay vào đó cần đột phá bằng công nghệ và thể chế. Tăng trưởng không đến từ việc sở hữu trí tuệ đơn thuần mà đến từ việc tổ chức lại toàn bộ nền kinh tế dựa trên công nghệ. Khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là trụ cột, mọi hoạt động của nền kinh tế phải được thiết kế lại để vận hành trên nền tảng công nghệ mới.
Một trong những giải pháp quan trọng được đề xuất là AI hóa toàn bộ nền kinh tế và quản trị nhà nước. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể giúp nâng cao năng suất doanh nghiệp, giảm chi phí logistics và tăng hiệu quả quản lý đầu tư công, qua đó đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP. Việt Nam được đánh giá có lợi thế trong lĩnh vực này nhờ dân số trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh và sự điều phối tập trung từ hệ thống quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, công nghiệp công nghệ số và xuất khẩu công nghệ được xác định là lĩnh vực cần tập trung phát triển mạnh hơn. Với tốc độ tăng trưởng cao trong những năm gần đây, cùng với cơ hội mới trong thiết kế chip, dịch vụ AI, trung tâm dữ liệu và xuất khẩu phần mềm, lĩnh vực công nghệ số được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
Một giải pháp khác là tăng tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong các ngành điện tử, điện máy và linh kiện. Việc nâng tỷ lệ nội địa hóa sẽ giúp tăng giá trị gia tăng trong nước, thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Ngoài ra, phát triển kinh tế số và dịch vụ số toàn dân cũng được xem là yếu tố then chốt. Việc thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và mở rộng thương mại điện tử sẽ góp phần nâng cao năng suất khu vực dịch vụ, đồng thời tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ mới trên nền tảng số, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Yếu tố quan trọng nhất được Bộ trưởng nhấn mạnh là đột phá thể chế. Theo đó, cần tạo điều kiện cho việc thử nghiệm nhanh các mô hình mới thông qua cơ chế sandbox, rút ngắn chu kỳ chính sách, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và thiết kế lại cách vận hành của nền kinh tế trong kỷ nguyên số. Việc tái thiết kế động cơ tăng trưởng, cấu trúc ngành và phương thức phân bổ nguồn lực sẽ là nền tảng để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng tăng trưởng hai con số không thể đạt được nếu chỉ dựa vào công nghệ, sở hữu trí tuệ, mà cần một cách tiếp cận tổng thể trong tổ chức lại nền kinh tế. Công nghệ là nền tảng, nhưng sự thay đổi trong vận hành và thể chế mới là yếu tố quyết định để tạo ra tăng trưởng mới, giúp Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường phát triển trong kỷ nguyên số.
