Bước sang tháng 5/2026, Việt Nam ghi nhận một đợt triển khai quy mô lớn nhằm siết chặt hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc. Với sự tham gia đồng loạt của nhiều bộ, ngành và địa phương, chiến dịch lần này cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xử lý các hành vi vi phạm bản quyền, hàng giả, xâm phạm nhãn hiệu và các hình thức xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang diễn biến ngày càng phức tạp, đặc biệt trên môi trường số.
Theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 do Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký ban hành, các cơ quan chức năng được yêu cầu triển khai đợt cao điểm đấu tranh, kiểm tra và xử lý vi phạm từ ngày 07/5/2026 đến hết ngày 30/5/2026. Chính phủ nhấn mạnh việc xử lý phải được thực hiện quyết liệt, đồng bộ và không có ngoại lệ nhằm tạo ra chuyển biến thực chất trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.
Trong thời gian qua, dù công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã đạt nhiều kết quả tích cực, tình trạng vi phạm vẫn tiếp tục tồn tại ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Các hành vi xâm phạm hiện không chỉ xuất hiện trong hoạt động sản xuất và kinh doanh hàng hóa giả mạo mà còn lan rộng sang môi trường internet với nhiều hình thức tinh vi như phát hành phim lậu, chia sẻ phần mềm trái phép, phát sóng thể thao không bản quyền hay phân phối game bị bẻ khóa.
Đáng chú ý, ngay khi chiến dịch bắt đầu được triển khai từ ngày 07/5/2026, nhiều website hoạt động trong lĩnh vực phát hành game lậu tại Việt Nam đã có động thái đóng cửa hoặc tự khóa hệ thống để tránh bị kiểm tra. Hàng loạt trang web chuyên chia sẻ miễn phí hoặc kinh doanh các trò chơi điện tử trực tuyến trái phép gần như đồng loạt ngừng hoạt động trong thời gian ngắn.
Diễn biến này được đánh giá khá giống với giai đoạn trước đó khi các website phát sóng bóng đá lậu và nền tảng cá cược trực tuyến tại Việt Nam đồng loạt tự gỡ tên miền hoặc đóng website nhằm né tránh hoạt động rà soát từ cơ quan chức năng. Một trường hợp nổi bật là Xoilac – website từng được xem là một trong những nền tảng trình chiếu thể thao lậu lớn nhất tại Việt Nam – đã từng biến mất khỏi internet sau các đợt tăng cường xử lý vi phạm.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tạm ngừng hoạt động không đồng nghĩa với việc các hành vi vi phạm đã chấm dứt hoàn toàn. Sau một thời gian “im lặng”, website Xoilac đã xuất hiện trở lại trên internet, thậm chí còn công khai quảng bá hoạt động phát sóng thể thao trực tuyến và tuyển dụng bình luận viên nhằm mở rộng hoạt động.
Từ thực tế này, nhiều ý kiến cho rằng các cơ quan chức năng cần tiếp tục duy trì hoạt động theo dõi và giám sát trong thời gian dài, kể cả sau khi đợt cao điểm tháng 5/2026 kết thúc. Việc nhiều website lựa chọn tạm đóng cửa để né tránh kiểm tra rồi hoạt động trở lại sau đó là nguy cơ hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt trong lĩnh vực game lậu và nội dung số vi phạm bản quyền.
Bên cạnh đó, một nhóm website khác cũng đang nhận được nhiều sự quan tâm là các nền tảng phát hành phim bộ và phim lẻ trái phép. Tính đến sáng ngày 07/5/2026, nhiều website phim lậu vẫn hoạt động bình thường và chưa ghi nhận động thái đóng cửa đáng kể. Đây được xem là lĩnh vực vi phạm có quy mô lớn do lượng truy cập cao và hệ thống vận hành phức tạp, thường sử dụng máy chủ hoặc tên miền đặt ở nước ngoài.
Trong đợt triển khai lần này, Bộ Công an được giao vai trò chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan để điều tra, xác minh và xử lý các vụ án nghiêm trọng liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Chính phủ cũng yêu cầu tập trung triệt phá các website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, đặc biệt là các nền tảng phát hành phim, âm nhạc, chương trình truyền hình và trò chơi điện tử trái phép bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh.
Song song với đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra việc tuân thủ quy định về bản quyền phần mềm máy tính tại doanh nghiệp và kiểm soát hoạt động phát hành nội dung số trên môi trường mạng. Những vụ việc nghiêm trọng sẽ được xử lý trực tiếp hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền điều tra theo quy định pháp luật. Đáng chú ý, Chính phủ đặt mục tiêu số vụ xử lý trong tháng 5/2026 phải tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài lĩnh vực bản quyền số, hoạt động xử lý vi phạm về sở hữu công nghiệp và hàng hóa giả mạo cũng được đẩy mạnh. Bộ Công Thương cùng lực lượng quản lý thị trường tại các địa phương được yêu cầu tăng cường kiểm tra các hành vi giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và vi phạm về xuất xứ hàng hóa.
Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, lực lượng hải quan được yêu cầu tăng cường giám sát hàng hóa qua biên giới và chủ động tạm dừng thủ tục thông quan đối với các sản phẩm có dấu hiệu giả mạo quyền sở hữu trí tuệ khi có đủ căn cứ theo quy định pháp luật. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng sẽ phối hợp cùng các cơ quan chức năng để kiểm soát hoạt động buôn lậu và vận chuyển hàng hóa vi phạm qua khu vực biên giới và trên biển.
Đợt cao điểm lần này cũng ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ của hệ thống tư pháp. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao được đề nghị tăng cường truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao tính răn đe và bảo đảm việc thực thi pháp luật được thực hiện nghiêm minh.
Ngoài các hoạt động xử lý trực tiếp, công tác truyền thông và tuyên truyền cũng được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Các cơ quan báo chí được yêu cầu đẩy mạnh phổ biến thông tin nhằm giúp người dân và doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, từ đó nâng cao nhận thức tuân thủ pháp luật.
Để bảo đảm hiệu quả triển khai, Chính phủ yêu cầu các địa phương thành lập ngay các Tổ công tác liên ngành do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh làm Tổ trưởng để trực tiếp điều phối hoạt động phối hợp giữa các lực lượng chức năng. Đồng thời, chế độ báo cáo nhanh hằng ngày cũng được áp dụng nhằm kịp thời cập nhật kết quả phát hiện và xử lý các vụ việc nghiêm trọng trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch.
Có thể thấy, chiến dịch tăng cường xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trong tháng 5/2026 không chỉ mang ý nghĩa xử lý các vụ việc cụ thể mà còn phản ánh định hướng lâu dài của Việt Nam trong việc nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Trong bối cảnh nền kinh tế số và hoạt động đầu tư quốc tế ngày càng phát triển, việc xây dựng cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với môi trường kinh doanh và uy tín quốc gia của Việt Nam.
