Cập nhật quy định mới về sở hữu trí tuệ: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi pháp luật thay đổi?

Nhằm giúp các cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ kịp thời nắm bắt những thay đổi của hệ thống pháp luật, ngày 12/6/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Sở hữu trí tuệ đã phối hợp với Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Các quy định pháp luật mới về sở hữu trí tuệ”. Chương trình thu hút hơn 100 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thực thi, tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ cùng các văn bản hướng dẫn thi hành chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Đây được xem là một trong những đợt cập nhật quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hoàn thiện khung pháp lý để theo kịp nền kinh tế số

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Văn Bảy, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, nhấn mạnh rằng các quy định mới không chỉ sửa đổi thủ tục hành chính mà còn hướng tới việc xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động đăng ký, xác lập và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.

Theo ông, trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đầu tư mạnh vào đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ, một hệ thống pháp luật hiện đại sẽ góp phần bảo vệ hiệu quả các tài sản trí tuệ, đồng thời tạo động lực cho hoạt động sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, các quy định mới cũng được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân trong quá trình xác lập quyền.

Sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành yếu tố cạnh tranh của doanh nghiệp

Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng sở hữu trí tuệ đang dần trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế hiện đại.

Theo ông, trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới có ý nghĩa thiết thực không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn với các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.

Hội thảo cũng được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những khó khăn phát sinh trong quá trình áp dụng quy định mới và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác thực thi.

Nhiều nội dung mới được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm

Một trong những điểm nổi bật của chương trình là phần trình bày chuyên sâu của các chuyên gia đến từ Cục Sở hữu trí tuệ về những thay đổi trong hệ thống pháp luật vừa được ban hành.

Các báo cáo tập trung phân tích những quy định liên quan đến hoạt động khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ, cơ chế bảo vệ quyền đối với các tài sản trí tuệ trong môi trường số, cũng như việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trong quá trình xác lập quyền sở hữu công nghiệp.

Bên cạnh đó, nhiều nội dung liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được làm rõ nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn các quy trình xử lý, phạm vi bảo hộ cũng như những điểm cần lưu ý khi triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh pháp luật có nhiều thay đổi.

Theo các chuyên gia, việc cập nhật kiến thức không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn tạo điều kiện để khai thác hiệu quả hơn các tài sản trí tuệ như sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng sở hữu công nghiệp khác.

Doanh nghiệp quan tâm nhiều đến các tình huống phát sinh trong thực tế

Phiên thảo luận chuyên sâu do Phó Cục trưởng Nguyễn Văn Bảy chủ trì diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi đến từ các đại biểu tham dự.

Nội dung trao đổi chủ yếu xoay quanh những tình huống thực tế mà doanh nghiệp, tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp và các đơn vị nghiên cứu gặp phải trong quá trình chuyển tiếp sang áp dụng hệ thống quy định mới.

Không ít doanh nghiệp bày tỏ băn khoăn về việc xử lý các hồ sơ đang trong quá trình giải quyết, cách áp dụng quy định mới đối với các quyền đã được xác lập trước đó cũng như những thay đổi trong thủ tục đăng ký và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.

Các câu hỏi đều được lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ cùng đội ngũ chuyên gia giải đáp trực tiếp, giúp đại biểu hiểu rõ hơn cách áp dụng quy định mới trong từng trường hợp cụ thể, đồng thời hạn chế các sai sót có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.

Góp phần đưa chính sách sở hữu trí tuệ vào thực tiễn

Theo ban tổ chức, hội thảo không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định pháp luật mới mà còn hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu về vai trò của sở hữu trí tuệ trong phát triển kinh tế.

Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra nhiều mô hình kinh doanh mới, việc thường xuyên cập nhật hệ thống pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược bảo hộ, quản lý và khai thác tài sản trí tuệ một cách hiệu quả hơn.

Thông qua các hoạt động tập huấn và hội thảo chuyên môn, Cục Sở hữu trí tuệ tiếp tục khẳng định định hướng đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo trong việc đưa chính sách sở hữu trí tuệ vào thực tiễn. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động sáng tạo, nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững tại Việt Nam.