Khả năng người hâm mộ Việt Nam được theo dõi Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20) trên các nền tảng truyền hình trong nước đang có thêm tín hiệu tích cực khi một đài truyền hình lớn được cho là đang tiến gần đến thỏa thuận sở hữu bản quyền phát sóng sự kiện.
ASIAD 20 sẽ diễn ra tại Aichi – Nagoya, Nhật Bản, với hơn 40 môn thi đấu và hàng trăm nội dung tranh huy chương. Đại hội dự kiến thu hút sự quan tâm lớn tại Việt Nam, đặc biệt với các nội dung có sự góp mặt của các đội tuyển quốc gia và vận động viên Việt Nam.
Đoàn thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 với 498 thành viên, đặt mục tiêu giành từ 4 đến 6 huy chương vàng. Với quy mô thi đấu lớn và nhiều nội dung diễn ra đồng thời, nhu cầu theo dõi trực tiếp của khán giả cũng đặt ra yêu cầu đáng kể đối với phương án khai thác và truyền dẫn bản quyền.
Việc sở hữu bản quyền ASIAD không chỉ liên quan đến chi phí mua quyền phát sóng mà còn kéo theo nhiều yêu cầu về sản xuất chương trình, hạ tầng truyền dẫn, nhân sự kỹ thuật, biên tập và bình luận. Đặc biệt, khi hàng chục môn thi đấu có thể diễn ra cùng thời điểm, đơn vị khai thác phải có phương án phân bổ tín hiệu và tổ chức phát sóng phù hợp.
Các đài truyền hình Việt Nam thống nhất phương án đàm phán
Tại Việt Nam, quá trình đàm phán bản quyền ASIAD 20 đang được triển khai theo hướng tập trung đầu mối nhằm tối ưu nguồn lực và hạn chế tình trạng các đơn vị truyền hình trong nước cạnh tranh với nhau để mua cùng một gói bản quyền.
Theo phương án được thống nhất, các đơn vị truyền hình trong nước ủy quyền cho một đầu mối đại diện tiến hành đàm phán. Cách làm này được kỳ vọng giúp quá trình thương thảo thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị có thể phối hợp trong khâu khai thác và phân phối nội dung sau khi thỏa thuận được hoàn tất.
Quá trình thương thảo hiện ghi nhận những tiến triển khả quan và đang hướng tới việc chính thức công bố hợp đồng bản quyền trong thời gian tới. Nếu thỏa thuận được hoàn tất, đây sẽ là cơ sở để các đơn vị trong nước xây dựng kế hoạch sản xuất và phát sóng phục vụ khán giả.
Việc đàm phán bản quyền ASIAD thường phải cân đối giữa nhu cầu của khán giả và bài toán hiệu quả kinh tế. Khác với những sự kiện có số lượng nội dung phát sóng hạn chế, ASIAD có quy mô rất lớn, đòi hỏi hệ thống truyền dẫn và sản xuất đủ năng lực để xử lý đồng thời nhiều tín hiệu.
Do đó, việc thống nhất một đầu mối đàm phán không chỉ nhằm giải quyết vấn đề chi phí mà còn có thể tạo thuận lợi cho việc tổ chức phát sóng sau khi bản quyền được xác lập.
Đông Nam Á đẩy mạnh phát sóng đa nền tảng
Trong khi Việt Nam đang hoàn thiện quá trình đàm phán, nhiều quốc gia Đông Nam Á đã công bố phương án phát sóng ASIAD 20, với xu hướng kết hợp giữa truyền hình truyền thống và các nền tảng số.
Tại Thái Lan, AIS PLAY dự kiến cung cấp 17 kênh phục vụ ASIAD 20 và Asian Para Games 2026. Trong đó có 3 kênh bình luận bằng tiếng Thái và 14 kênh nhận tín hiệu trực tiếp từ Nhật Bản. Nội dung cũng được phân phối trên các kênh truyền hình mặt đất nhằm mở rộng khả năng tiếp cận của khán giả.
Malaysia lựa chọn mô hình phát sóng trên nhiều kênh chuyên biệt thuộc hệ thống Astro, từ ASG1 đến ASG5, cùng Astro Arena và Stadium Astro. Các nền tảng trực tuyến như Astro GO, NJOI và Sooka cũng được sử dụng để phục vụ người xem. Đơn vị sở hữu bản quyền đồng thời cử phóng viên sang Nhật Bản để thực hiện các chương trình bên lề, phỏng vấn và cập nhật trực tiếp.
Tại Singapore, mô hình kết hợp giữa truyền hình miễn phí và nền tảng số tiếp tục được áp dụng, với Kênh 5 và dịch vụ meWATCH của Mediacorp. Indonesia cũng triển khai phát sóng miễn phí trên toàn quốc thông qua đài truyền hình quốc gia TVRI, đồng thời phân phối nội dung trên ứng dụng Vidio và hệ thống truyền hình trả tiền Nex.
Tại Philippines, Cignal TV đảm nhận việc khai thác bản quyền trên các hạ tầng truyền hình và nền tảng trực tuyến thuộc hệ thống của mình.
Những phương án trên cho thấy phát sóng ASIAD đang chuyển mạnh sang mô hình đa nền tảng, trong đó truyền hình truyền thống được kết hợp với các dịch vụ trực tuyến nhằm đáp ứng thói quen xem ngày càng đa dạng của khán giả.
Hiện Campuchia, Lào, Myanmar, Brunei và Đông Timor chưa công bố chính thức đơn vị sở hữu bản quyền truyền hình ASIAD 20 thuộc khuôn khổ tài sản sở hữu trí tuệ.
Đối với Việt Nam, việc quá trình đàm phán đang có những tín hiệu khả quan mang lại kỳ vọng về khả năng khán giả trong nước được tiếp cận đầy đủ hơn với các nội dung thi đấu tại đại hội. Nếu thỏa thuận được hoàn tất, bước tiếp theo sẽ là xây dựng phương án phân phối tín hiệu và tổ chức phát sóng phù hợp với quy mô của ASIAD 20.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực đã hướng tới phát sóng đa nền tảng, việc hoàn tất bản quyền và chuẩn bị hạ tầng truyền dẫn sẽ là yếu tố quan trọng để Việt Nam bảo đảm khả năng tiếp cận sự kiện thể thao lớn này, đặc biệt đối với những nội dung có vận động viên và các đội tuyển Việt Nam tham dự.
