
Ngày 22/10/2026, Cục Sở hữu trí tuệ cùng Viện Đào tạo và Phát triển tài sản trí tuệ (IPTD), Công ty Cổ phần Truyền thông Trường Thành và Công ty Cổ phần Trường học thông minh (Smartschool) đã ký kết thỏa thuận hợp tác về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy văn hóa sở hữu trí tuệ. Sự kiện mở ra hướng phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị đào tạo và doanh nghiệp nhằm đưa kiến thức sở hữu trí tuệ đến gần hơn với hoạt động nghiên cứu, giáo dục và kinh doanh.
Mô hình hợp tác ba bên tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực sở hữu trí tuệ
Điểm đáng chú ý của thỏa thuận là sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp bên cạnh cơ quan quản lý và tổ chức đào tạo. Mô hình liên kết Nhà nước – Nhà trường, viện nghiên cứu – Doanh nghiệp hướng đến việc kết nối chính sách, chuyên môn và nhu cầu thực tế, thay vì triển khai hoạt động đào tạo một cách riêng lẻ.
Trong mô hình này, cơ quan quản lý nhà nước có vai trò định hướng và hỗ trợ chuyên môn; các viện, tổ chức đào tạo đóng góp năng lực nghiên cứu và xây dựng chương trình; còn doanh nghiệp cung cấp góc nhìn thực tiễn về những vấn đề phát sinh trong quá trình tạo lập, bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ.
Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đào tạo phải gắn với nhu cầu quản trị tài sản trí tuệ
Theo nội dung thỏa thuận, các bên dự kiến phối hợp tổ chức đào tạo và tập huấn về đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ cho học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là hướng đi cần thiết bởi kiến thức sở hữu trí tuệ không chỉ dành cho luật sư hay chuyên gia chuyên ngành mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với những người tham gia nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp, nhu cầu đào tạo không dừng ở việc nhận biết nhãn hiệu, sáng chế hay quyền tác giả. Các đơn vị còn cần kỹ năng tra cứu thông tin sở hữu công nghiệp, đánh giá khả năng bảo hộ, quản lý danh mục tài sản trí tuệ và xây dựng phương án khai thác thương mại.
Đặc biệt, thông tin sáng chế có thể hỗ trợ doanh nghiệp xác định xu hướng công nghệ, tránh đầu tư trùng lặp vào những giải pháp đã được công bố và tìm kiếm cơ hội phát triển sản phẩm mới. Vì vậy, việc đưa nội dung tra cứu và phân tích thông tin sở hữu trí tuệ vào chương trình đào tạo có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển.
Thương mại hóa tài sản trí tuệ cần hệ sinh thái hỗ trợ
Một nội dung quan trọng khác là hỗ trợ quản trị, định giá và thương mại hóa tài sản trí tuệ cho doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học. Trên thực tế, không ít kết quả nghiên cứu có tiềm năng ứng dụng nhưng chưa được chuyển hóa thành sản phẩm hoặc giá trị kinh tế do thiếu cơ chế kết nối với thị trường.
Việc phát triển nền tảng và cơ sở dữ liệu kết nối, thương mại hóa tài sản trí tuệ có thể góp phần khắc phục khoảng cách này. Khi thông tin về công nghệ, chủ sở hữu và nhu cầu chuyển giao được kết nối hiệu quả, các bên có thêm cơ hội tìm kiếm đối tác cấp phép, chuyển nhượng hoặc hợp tác khai thác.
Tuy nhiên, để hoạt động thương mại hóa đạt hiệu quả, cần chú trọng chất lượng định giá, xác định quyền sở hữu và xây dựng hợp đồng phù hợp. Đây là những khâu đòi hỏi sự phối hợp giữa chuyên gia pháp lý, chuyên gia kỹ thuật và đơn vị có kinh nghiệm về thị trường.
Doanh nghiệp cần chuyển từ bảo vệ quyền sang khai thác tài sản trí tuệ
Thỏa thuận hợp tác nói trên phản ánh xu hướng mở rộng vai trò của sở hữu trí tuệ trong hoạt động kinh tế: từ công cụ bảo vệ quyền lợi sang nguồn lực phục vụ đổi mới sáng tạo và phát triển kinh doanh.
Doanh nghiệp nên chủ động rà soát các tài sản trí tuệ hiện có, xác định quyền sở hữu đối với kết quả nghiên cứu, thiết kế, phần mềm, dữ liệu và dấu hiệu thương mại. Đồng thời, cần xây dựng quy trình nội bộ để quản lý việc tạo lập, đăng ký, sử dụng và chuyển giao các tài sản này.
Khi nhận thức và năng lực quản trị sở hữu trí tuệ được nâng cao, doanh nghiệp không chỉ hạn chế nguy cơ tranh chấp mà còn có thể khai thác tốt hơn giá trị từ công nghệ, thương hiệu và kết quả sáng tạo. Đây cũng là nền tảng để hình thành môi trường kinh doanh coi trọng tri thức, tài sản vô hình và năng lực đổi mới sáng tạo.











