Việt Nam và Hàn Quốc đang thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, trong đó tập trung vào xây dựng hệ thống tài chính dựa trên tài sản trí tuệ, phát triển thương hiệu địa phương và hoàn thiện cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ. Đây được xem là những hướng hợp tác có thể hỗ trợ doanh nghiệp khai thác giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ và tiếp cận nguồn vốn hiệu quả hơn.
Các nội dung trên được Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề cập tại cuộc hội đàm với Bộ trưởng Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc Kim Yong-sun ngày 29/9 tại Seoul. Cuộc làm việc nằm trong quá trình triển khai Bản ghi nhớ hợp tác về sở hữu trí tuệ mà hai bên ký kết vào tháng 4.
Tại cuộc hội đàm, Việt Nam đề xuất ba nhóm nội dung ưu tiên trong hợp tác với Hàn Quốc gồm hệ thống tài chính sở hữu trí tuệ (IP Finance), chương trình phát triển thương hiệu địa phương “Mỗi làng một thương hiệu” (One Village One Brand) và cơ sở dữ liệu về sở hữu trí tuệ.
Đưa tài sản trí tuệ trở thành công cụ tiếp cận vốn
Trong ba lĩnh vực được đề xuất, IP Finance được đánh giá là hướng hợp tác có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Về bản chất, tài chính sở hữu trí tuệ cho phép doanh nghiệp sử dụng giá trị của các tài sản vô hình, chẳng hạn bằng sáng chế, nhãn hiệu hoặc các quyền sở hữu trí tuệ khác, để tiếp cận nguồn vốn.
Tùy theo mô hình, doanh nghiệp có thể sử dụng tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm cho khoản vay, tham gia cơ chế bảo lãnh tín dụng hoặc huy động vốn dựa trên giá trị của danh mục sở hữu trí tuệ.
Mô hình này đặc biệt có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Đây là nhóm doanh nghiệp thường sở hữu nhiều tài sản vô hình nhưng lại có hạn chế về tài sản hữu hình để sử dụng làm cơ sở huy động vốn truyền thống.
Việc hình thành một hệ thống tài chính sở hữu trí tuệ hiệu quả vì vậy có thể tạo thêm một kênh vốn cho doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư bài bản hơn vào nghiên cứu, sáng tạo và đăng ký quyền sở hữu trí tuệ.
Việt Nam từng bước xây dựng thị trường tài sản trí tuệ
Đề xuất hợp tác với Hàn Quốc cũng phù hợp với định hướng Việt Nam đang triển khai trong việc phát triển thị trường tài sản trí tuệ.
Thay vì chỉ tập trung vào việc xác lập và bảo hộ quyền, chính sách hiện nay hướng nhiều hơn đến việc tạo ra tài sản trí tuệ có giá trị và đưa những tài sản này vào khai thác thương mại.
Trong tháng 8, Cục Sở hữu trí tuệ cho biết đang xây dựng các cơ sở dữ liệu nhằm cung cấp thông tin tham chiếu phục vụ hoạt động định giá tài sản trí tuệ. Đây được xem là một trong những nền tảng cần thiết để hình thành thị trường giao dịch tài sản trí tuệ minh bạch và hiệu quả hơn.
Việc có dữ liệu tham chiếu về giá trị và giao dịch cũng có thể hỗ trợ các hoạt động định giá, chuyển nhượng, cấp phép và sử dụng tài sản trí tuệ để huy động vốn.
Đối với mô hình IP Finance, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi tổ chức tín dụng hoặc nhà đầu tư cần có cơ sở để đánh giá giá trị và khả năng khai thác thương mại của tài sản vô hình.
Ba hướng ưu tiên trong hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc
Bên cạnh tài chính sở hữu trí tuệ, Việt Nam cũng đề xuất hợp tác với Hàn Quốc về chương trình “Mỗi làng một thương hiệu”.
Mô hình này hướng đến việc xây dựng và phát triển thương hiệu gắn với sản phẩm đặc trưng của từng địa phương, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường.
Hợp tác về cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ là nhóm nội dung thứ ba. Việc chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng hệ thống dữ liệu có thể hỗ trợ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể quyền trong quá trình tra cứu, xác lập, quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc hai bên xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể để triển khai Bản ghi nhớ hợp tác là cần thiết, qua đó chuyển các cam kết đã thống nhất thành những hoạt động có kết quả cụ thể.
Tại cuộc hội đàm, Bộ trưởng cũng chia sẻ với phía Hàn Quốc về những kết quả gần đây trong công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam.
Hàn Quốc sẵn sàng xây dựng kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026–2028
Bộ trưởng Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc Kim Yong-sun bày tỏ sự đồng thuận với các đề xuất hợp tác từ phía Việt Nam. Theo ông, phía Hàn Quốc sẽ sớm gửi dự thảo kế hoạch hành động giai đoạn 2026–2028 nhằm cụ thể hóa những nội dung đã được hai bên trao đổi.
Phía Hàn Quốc cũng đánh giá tích cực những nỗ lực gần đây của Việt Nam trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Đáng chú ý, cơ quan sở hữu trí tuệ Hàn Quốc ghi nhận việc Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam phối hợp và phản hồi nhanh trong quá trình trao đổi thông tin về các trường hợp đăng ký nhãn hiệu có dấu hiệu xấu nhằm vào thương hiệu Hàn Quốc.
Theo Bộ trưởng Kim Yong-sun, việc duy trì cơ chế phối hợp và trao đổi thông tin nhanh giữa hai cơ quan sẽ tiếp tục có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp hai nước.
Hàn Quốc chia sẻ mô hình xác thực thương hiệu K-Brand
Một nội dung khác được phía Hàn Quốc giới thiệu là sáng kiến về dấu hiệu chứng nhận K-Brand.
Theo mô hình này, các doanh nghiệp đáp ứng điều kiện có thể sử dụng dấu hiệu chứng nhận trên sản phẩm. Người tiêu dùng sau đó có thể sử dụng camera trên điện thoại để kiểm tra và xác thực hàng hóa chính hãng.
Chương trình dự kiến được Hàn Quốc đưa vào vận hành vào cuối năm 2026. Phía Hàn Quốc cũng cho biết sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình với Việt Nam.
Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh và nguy cơ hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng mở rộng trên môi trường số.
Việc tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ vì vậy không chỉ dừng ở hoạt động đăng ký và bảo hộ quyền. Các nội dung được hai bên lựa chọn đang hướng tới một hệ sinh thái rộng hơn, trong đó tài sản trí tuệ có thể được định giá, sử dụng để huy động vốn, phát triển thương hiệu và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động kinh doanh.
