Khi nhắc đến Blockbuster, nhiều người chỉ nhớ đến những cửa hàng cho thuê băng đĩa đã biến mất từ hơn một thập kỷ trước. Nhưng một diễn biến pháp lý mới tại Mỹ cho thấy thương hiệu này vẫn đang được bảo vệ quyết liệt.
Đầu năm 2026, chủ sở hữu hiện tại của thương hiệu – hoạt động dưới tên BB Liquidating, Inc. – đã nộp đơn phản đối tại United States Patent and Trademark Office (USPTO) nhằm ngăn chặn một công ty thức ăn chăn nuôi đăng ký nhãn hiệu “Block Buster” cho sản phẩm bổ sung thức ăn cho hươu.
Một cái tên tưởng chừng vô hại đã châm ngòi cho cuộc chiến nhãn hiệu mới.
Không chỉ là cái tên, mà là “ký ức thương hiệu”
Nếu doanh nghiệp kia chỉ đơn thuần sử dụng cụm từ “Block Buster” cho sản phẩm nông nghiệp, khả năng xảy ra tranh chấp có thể thấp. Trong luật nhãn hiệu, yếu tố cốt lõi là khả năng gây nhầm lẫn. Rõ ràng, khó có người tiêu dùng nào nghĩ rằng một chuỗi cửa hàng băng đĩa cũ lại bán thức ăn cho hươu.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở cách họ xây dựng hình ảnh sản phẩm. Theo đơn phản đối, mẫu sử dụng nhãn hiệu mà bên nộp đơn cung cấp có:
- Thiết kế “vé xé” đặc trưng
- Tông màu vàng – xanh quen thuộc
- Kiểu chữ tương tự logo Blockbuster truyền thống
Những yếu tố này gợi nhớ mạnh mẽ đến hình ảnh nhận diện của Blockbuster trong suốt nhiều thập kỷ. Khi đó, tranh chấp không còn là câu chuyện về một từ ngữ trùng âm, mà là về việc khai thác giá trị thương hiệu có sẵn.
Sự trở lại của vật lý và sức mạnh của hoài niệm
Trong vài năm gần đây, người tiêu dùng bắt đầu mệt mỏi với dịch vụ phát trực tuyến: quá nhiều nền tảng, chi phí tăng cao và cảm giác không thực sự “sở hữu” nội dung kỹ thuật số.
Xu hướng quay lại với băng đĩa, vinyl và các hình thức sở hữu vật lý đang hồi sinh mạnh mẽ. Cùng với đó là làn sóng hoài niệm về thập niên 1990–2000 – thời kỳ mà việc dạo quanh cửa hàng Blockbuster vào tối cuối tuần là một trải nghiệm quen thuộc.
Chính yếu tố hoài niệm này có thể đã khiến doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi muốn “mượn” hình ảnh quen thuộc để tạo sự chú ý. Nhưng trong thế giới sở hữu trí tuệ, hoài niệm không đồng nghĩa với tự do sử dụng.
Blockbuster vẫn đang khai thác thương hiệu
Dù chỉ còn một cửa hàng hoạt động tại Oregon, thương hiệu Blockbuster vẫn chưa biến mất. Năm gần đây, doanh nghiệp sở hữu thương hiệu đã tổ chức các sự kiện pop-up tại hội chợ và sự kiện dành cho người hâm mộ, tái hiện “The Blockbuster Experience”.
Điều này rất quan trọng về mặt pháp lý: một nhãn hiệu vẫn có thể được duy trì hiệu lực nếu chủ sở hữu tiếp tục sử dụng và bảo vệ nó. Không giống bản quyền có thời hạn cố định, nhãn hiệu có thể được gia hạn vô thời hạn nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Công ty thức ăn chăn nuôi có thời hạn đến giữa tháng 3/2026 để phản hồi trước Hội đồng Xét xử và Kháng nghị Nhãn hiệu (TTAB). Nếu không phản hồi, đơn đăng ký sẽ bị coi là từ bỏ. Nếu tiếp tục theo đuổi, họ có thể phải đối mặt với một quá trình tranh tụng kéo dài và tốn kém.
Với việc thiết kế bị cho là sao chép rõ ràng yếu tố nhận diện của Blockbuster, con đường phía trước sẽ không dễ dàng.
Bài học cho doanh nghiệp Việt
Câu chuyện này mang lại nhiều góc nhìn thực tế cho doanh nghiệp Việt, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng “retro” và khai thác yếu tố hoài niệm ngày càng phổ biến.
Thứ nhất, đừng chỉ nhìn vào sự “biến mất” của một doanh nghiệp. Một thương hiệu có thể không còn hoạt động mạnh trên thị trường nhưng vẫn được bảo hộ và sẵn sàng bảo vệ quyền lợi.
Thứ hai, nhãn hiệu không chỉ là tên gọi. Màu sắc, kiểu chữ, bố cục, hình khối đặc trưng – tất cả đều có thể là yếu tố nhận diện được bảo hộ.
Thứ ba, hoài niệm là chiến lược marketing hiệu quả nhưng tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Việc gợi nhớ đến một thương hiệu nổi tiếng có thể thu hút sự chú ý, nhưng nếu đi quá giới hạn, chi phí pháp lý có thể lớn hơn nhiều so với lợi ích marketing.
Kết luận
Blockbuster có thể không còn là “đế chế băng đĩa” như trước khi Netflix thống trị thị trường, nhưng thương hiệu của họ vẫn còn giá trị – và vẫn được bảo vệ quyết liệt.
Trong thời đại mà xu hướng cũ quay trở lại và người tiêu dùng tìm kiếm cảm xúc quen thuộc, doanh nghiệp cần tỉnh táo: hoài niệm có thể là vàng, nhưng chỉ khi được khai thác trong khuôn khổ pháp luật.
