Sáng ngày 16/12/2025, tại Hà Nội, Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Hội thảo “Ứng dụng bản đồ sáng chế trong phát triển công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ và công nghệ đất hiếm”. Hội thảo thu hút khoảng 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với các công nghệ chiến lược của Việt Nam.

Sự kiện còn có sự tham gia của đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Công ty TNHH Property, qua đó phản ánh xu hướng tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, phân tích sáng chế và phát triển công nghệ cao.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long nhấn mạnh rằng trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc làm chủ các công nghệ chiến lược đã trở thành yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia, an ninh năng lượng và năng lực phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Theo Cục trưởng, cùng với quá trình đó, sở hữu trí tuệ và thông tin sáng chế ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, định hướng nghiên cứu và phát triển công nghệ, cũng như nâng cao khả năng dự báo và lựa chọn lộ trình phát triển phù hợp.

Đối với Việt Nam, công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ và công nghệ đất hiếm không chỉ là những hướng nghiên cứu mới, mà còn là nền tảng quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và tăng cường tự chủ công nghệ. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng và yêu cầu giảm phát thải trở nên cấp thiết.

Bên cạnh đó, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt về nguồn lực đầu vào cho các ngành công nghệ cao đòi hỏi Việt Nam phải có cách tiếp cận chủ động, bài bản và dài hạn. Việc phát triển hiệu quả hai lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao vị thế quốc gia và khả năng tham gia bền vững của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Cục trưởng Lưu Hoàng Long cho biết các công nghệ liên quan đến lò phản ứng mô-đun nhỏ và đất hiếm đã được đưa vào Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Điều này khẳng định rõ định hướng ưu tiên phát triển các lĩnh vực này ở tầm quốc gia.

Trên cơ sở đó, Cục Sở hữu trí tuệ đã phối hợp với JICA tổ chức hội thảo nhằm tiếp nối các kết quả tích cực đạt được từ hội thảo về bản đồ sáng chế diễn ra vào tháng 3/2025, đồng thời trang bị cho các đại biểu phương pháp và công cụ phân tích sáng chế hiện đại phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và hoạch định lộ trình công nghệ chiến lược.

Đồng quan điểm với phía Việt Nam, đại diện JICA đánh giá cao việc sớm đưa công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ và công nghệ đất hiếm vào danh mục các công nghệ chiến lược quốc gia. Theo JICA, đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam thu hút nguồn lực, thúc đẩy hợp tác quốc tế và phát triển công nghệ một cách có trọng tâm.

Đại diện JICA cũng nhấn mạnh rằng việc ứng dụng bản đồ sáng chế không chỉ mang lại những gợi ý tri thức hữu ích cho phát triển công nghệ trong tương lai, mà còn cho phép phân tích dữ liệu sáng chế từ nhiều góc độ khác nhau. Nếu được áp dụng thường xuyên và có hệ thống, phân tích sáng chế sẽ trở thành một công cụ thiết yếu hỗ trợ doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học xây dựng chiến lược nghiên cứu – phát triển và chiến lược sở hữu trí tuệ một cách chủ động.

Tại hội thảo, đại diện Công ty TNHH Property đã giới thiệu tổng quan về bản đồ sáng chế như một công cụ phân tích ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu, phát triển công nghệ và hoạch định chính sách. Bản đồ sáng chế được xây dựng trên cơ sở thu thập và xử lý có hệ thống khối lượng lớn tài liệu sáng chế, qua đó làm rõ quá trình phát triển công nghệ và hoạt động của các chủ thể tham gia.

Khác với việc chỉ thống kê số lượng đơn sáng chế, bản đồ sáng chế cho phép đưa ra các nhận định chuyên sâu về xu hướng công nghệ, cấu trúc cạnh tranh, mức độ tập trung quyền sở hữu trí tuệ và các khoảng trống công nghệ chưa được khai thác. Thông qua các hình thức trực quan hóa dữ liệu, công cụ này hỗ trợ nhận diện vòng đời công nghệ, công nghệ cốt lõi và các công nghệ mới nổi ở quy mô quốc gia và toàn cầu.

Các diễn giả cũng trình bày hai nghiên cứu tình huống cụ thể trong lĩnh vực lò phản ứng mô-đun nhỏ và công nghệ đất hiếm, qua đó minh họa cách thức xây dựng và phân tích bản đồ sáng chế đối với các công nghệ chiến lược. Thông qua các ví dụ thực tế, đại biểu được tiếp cận quy trình thu thập, phân loại, làm sạch dữ liệu sáng chế và phương pháp diễn giải kết quả phân tích.

Trong phiên thực hành, các đại biểu trực tiếp trải nghiệm các công cụ và nguồn dữ liệu phổ biến như Lens và WIPS để xây dựng bản đồ sáng chế trong hai lĩnh vực nêu trên. Hoạt động này giúp nâng cao khả năng ứng dụng công cụ phân tích sáng chế vào công việc chuyên môn, đồng thời góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác quốc tế trong tiến trình xây dựng lộ trình công nghệ dài hạn cho Việt Nam.






    RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR